Sumi-e

Sumi-e (sumi - czarny tusz, e - obraz) to nazwa japońskiej monochromatycznej formy malarskiej, która miała swój początek w Chinach w czasach dynastii Sung (960-1247 r. n.e.), zaś w XIII wieku mnisi zen przenieśli ją do Japonii. Uprawianie tej sztuki miało na celu doskonalenie duchowości i umiejętności medytacji poprzez artystyczną koncentrację, inspirację i dążenie do doskonałości wyrazu.

Celem sumi-e jest zaprezentowanie tematu używając zaledwie kilku pociągnięć pędzlem. Ten jakże oszczędny styl pozwala porównać sumi-e do haiku - poetyckiej formy, która także wyraża ducha filozofii zen.

Piękno obrazu sumi-e tkwi w jego prostocie i spontaniczności. Powstawanie obrazu poprzedza zazwyczaj medytacja, a planowanie kompozycji, przygotowanie materiałów i właściwe już malowanie składają się na duchowe ćwiczenie, kiedy myśl jest wyłączona i miejsce ma kontemplacja.

Podczas gdy klasyczne zachodnie malarstwo zawsze dążyło do realistycznego odtworzenia świata, artysta sumi-e usiłuje uchwycić istotę malowanego przedmiotu; ważniejsze jest zaledwie zasugerować cos niż przedstawić realistycznie. Zachodni artysta używa koloru dla zaznaczenia cieni, tonu i przestrzeni - tradycyjny artysta sumi-e używa tylko czarnego tuszu, czerpiąc pożytek z jego właściwości tonalnych. W obrazie sumi-e biała przestrzeń papieru miedzy liniami i plamami zaprasza widza do współudziału, do tworzenia własnej wizji.

Ale sumi-e to nie tylko unikalna i piękna forma sztuki, ale także filozofia; w obrazach malowanych tą technika można odnaleźć myśli tao i zen. Obraz sumi-e stara się pokazać harmonię istnienia, równowagę i spokój. Dualizm jin i jang może być odczytany w kontraście i w harmonii pomiędzy "pustką" bieli w obrazie a "żywymi" znakami tuszu. Sumi-e wyraża ludzką potrzebę zrozumienia reguł rządzących światem, a przedmioty będące tematem obrazu nie są nigdy malowane jako "sztuka dla sztuki" - artysta sumi-e próbuje uchwycić i wyrazić ukryte siły rządzące Kosmosem. Ze względu na tę właściwość obrazy sumi-e są często symboliczne.

Nieskomplikowane i oszczędne używanie materiałów, którymi posługuje się ta sztuka, pozostają w harmonii z jej estetyką. Obrazy sumi-e malowane są czarnym tuszem (sumi) na papierze ryżowym (washi) z użyciem specjalnego rodzaju pędzla (fude). Tusz w sumi-e jest trwały, niezmywalny i nie blaknie z czasem; jest prześwitujący, żywy i świetlisty. Ważnym elementem obrazu jest czerwona pieczęć z imieniem artysty. Materiał i technika tego malarstwa nie pozwalają na przepracowania albo poprawki, tak więc niedoskonałe obrazy są niszczone.



Lidia Rozmus

Uprawia sztukę japońska (haiku i sumi-e) od piętnastu lat. Jej nauczycielem sumi-e był chiński mistrz Chi-gu. Lidia mieszka na stałe w USA i jest członkiem Amerykańskiego Stowarzyszenia Haiku oraz edytorem artystycznym "Modern Haiku" - magazynu haiku wydawanego tamże. Jej sumi-e wystawiane były wielokrotnie w Stanach, Japonii i Polsce.



za chwilę

za chwilę


ho, ho, ho...

ho, ho, ho...


w końcu

w końcu


gotowa do lotu

gotowa do lotu


byłam tam

byłam tam


Powrót do strony głównej